Mijnheer Frits: Dagboek

Door: Frits Baylé.

In het december Dagboek, gaf ik de laatste eer aan diverse beroemdheden die een rol in mijn, in ons, leven gespeeld hebben. Ik moest ook afscheid nemen van mensen die dichter bij, een plaats in mijn leven hebben ingenomen. Dat krijg je als je ouder wordt. In Nederland ga je dan ook de rouwadvertenties lezen. Hoe groter en hoe meer, hoe belangrijker of hoe geliefder de overledene was. In Frankrijk lees ik ze minder, wat jammer is omdat deze advertenties zo veel over het land zeggen. Allereerst worden zij in bladen als Le Figaro als gewone “vraag-en-aanbodjes”, niet gekadreerd, in lange grijze kolommen afgedrukt. Iedereen is gelijk, maar dat houdt op als je de teksten gaat lezen. De prinsen, hertogen, baronnen, markiezen en ridders kom je in Hülle en Fülle tegen. Want ja, we zijn in Frankrijk, met z’n vorstelijke geschiedenis en zijn etatisme, de heerlijke gedachte dat de Staat wel een oplossing heeft voor al onze problemen. De adel –“l’état c’est moi”- vertegenwoordigt hier nog dat “Louis-Toujours” gevoel. Terwijl tegelijkertijd het communisme een plaats kreeg met nog steeds zo’n 5% van de kiesgerechtigden en natuurlijk de vakverenigingen met een schriele 8% van de werkende bevolking. Noemde ik die vakbonden vorige maand nog “bijna” misdadig, het kapot maken van het ferrybedrijf SeaFrance is een vorm van piraterij en daar weet de rechter hier wel weg mee. En dan te bedenken dat de Overheid een prachtige reddingsactie had aangeboden, met het voorstel een Scop te creëren, een soort coöperatie met deelneming van de werknemers, die door het merendeel der werknemers werd toegejuicht. Misschien dat Eurotunnel, een niet al te sterke onderneming, nu met drie boten uit de boedel een doorstart wil maken, om zo een totaalpakket van mogelijkheden voor een oversteek van het Kanaal te kunnen aanbieden. Hoe dan ook de actie van de syndicats blijft een schande. Toch ligt de echte macht in een kapitalistische maatschappij natuurlijk ergens anders en wel bij de vertegenwoordigers van het geld, het kapitaal verzameld in de banken, de grote industrieën, de handelshuizen en service ondernemingen. Zo heeft in Duitsland de vraag naar machines van landen als China het land een enorme voorsprong gegeven. Door het kopiëren van die machines ebt die vraag nu langzaam weg met als gevolg dat bijvoorbeeld 23% van de bevolking van Dortmund in armoede leeft. Daarbij wordt armoede gedefinieerd als 60% van 826 euro. En het eigenwijze Engeland, waar ooit de Industriële Revolutie begon, heeft nu alleen nog “The City” en in buitenlandse handen, Bentley en Rolls-Royce die beide in 2011 30% meer omzet boekten. Worldwide wel te verstaan, want in Nederland moest de autotak van het Hessing-concern het helaas laten afweten.

Ook Frankrijk moet het hebben van de kapitalist en zijn auto industrie, maar de luxe goederenindustrie speelt eveneens een grote rol. Neem nou ’s werelds grootste conglomeraat in luxe goederen LVMH (Louis Vuitton- Moët, Hennessy). Een groep met meer dan 60 merken, waaronder Dior, Céline, Guerlain, Shalimar, Tag Heuer, Givenchy, Fendi, Chateau d’Yquem (waar de beroemde Sauternes wijnen vandaan komen) en laatstelijk de beroemde, wat vulgaire juwelier uit Rome, Bulgari. In 2010 maakte de Groep een omzet van 20 miljard (+ 19%)en een winst van 3 miljard. Dat alles onder leiding van Bernard Arnault. Ik beschreef hem al eerder ook als de kunstverzamelaar, wiens invloed zo groot is, dat protesten tegen zijn museum in het Bois de Boulogne zinloos bleken. Hij is een Fransman met een Amerikaanse achtergrond en een dito business aanpak, waarvoor hier heimelijk bewondering bestaat en openlijk gegromd wordt. “Class versus brass” bromde men toen hij een aanval op de aandelen van Hermès deed. Dit prachtige bedrijf, opgericht in 1837 als producent van leren tuig voor paarden, is sinds 1993 aan de beurs genoteerd omdat de familieclan (die uit meer dan 70 leden bestaat) eens een keer wat geld wilde zien… Dat kwam ze duur te staan: Arnault die ook wel eens een Kelly bag of kleurrijke zijden sjaal voor zijn partner mee naar huis wilde nemen, kocht in het geniep 17% van de aandelen op en breidde dat pakket verder uit naar 22%. Schrikken geblazen en snel de Holding H51 opgericht, zodat de familie met 51% minimaal baas in eigen business, met een omzet van 2,5 miljard, kan blijven. En Arnault? Hij had geen kwaad in de zin, wilde slechts stille vennoot zijn. En kijk, die rol past hem niet. Dat zeggen de kleinkinderen van opa Louis Renault ook. Hij werd door De Gaulle in 1944 meteen na de oorlog in de gevangenis gegooid en stierf daar kort daarna, zodat hij nooit werd berecht. Wel werden de Renault fabrieken zonder een frank vergoeding genationaliseerd, wegens het leveren aan Hitler’s oorlogsmachine. Men wil nu eerherstel voor de familie - “hij kon niet anders” - waarbij ze ook nog zeker op 100 miljoen schadevergoeding van de Staat zouden kunnen rekenen. Het wachten is op een uitspraak van een bevoegde rechtbank. En nog een familiedrama: de Bettencourts.

Mammie Liliane Bettencourt (89), de op 2 na rijkste vrouw van Frankrijk met een geschat fortuin van 17 miljard en met 30% de belangrijkste aandeelhouder van l’Oreal, de Franse cosmetica gigant met 66.000 medewerkers, is zakelijk een beetje uitgespeeld. In een kapitalistische maatschappij kan je dan, zoals Liliane, niet gecharmeerd raken, geamuseerd zijn. zegt zij zelf, van de fotograaf Banier. Vooral niet als je dat als miljardair, laat blijken door een eiland van 400 miljoen weg te geven en een levensverzekering van 600 miljoen voor hem af te sluiten. Dat schoot dochter Françoise Bettencourt-Meyers in het verkeerde keelgat en zij liet mammie onder voogdijschap van haar 25-jarige zoon plaatsen. En het kon niet uitblijven via spionage en afluisterpraktijken bleek er veel meer aan de hand te zijn. Belastingontduiking, misschien wel geënsceneerd door haar financieel adviseur, de vrouw van toenmalig Budget minister onder Sarkozy, Eric Woerth. Maar ook een campagne ondersteuning voor Sarko van 150.000 euri, ver boven het toegestane bedrag van zo’n gift, werd vermoed. Woerth moest ontslag nemen, hoewel niets is bewezen, maar werd locoburgemeester van Chantilly en adviseert Sarko nog met grote regelmaat. De fotograaf wordt ondervraagd, de ontduiking onderzocht en de giften zullen worden nagetrokken al zouden François Hollande en Mme Aubry er bij neervallen. En fin om met de minister van Buitenlandse Zaken Alain Juppé te spreken: “politique de l’ordure”. Maar pas echt dramatisch was het heen gaan van de totalitaire president van Noord Korea Kim Jong-il. Zijn van honger en ellende bijna omkomende volk betreurde zijn heengaan met een hartverscheurend, oorverdovend gejammer, zoals deze wereld nog maar weinig heeft mogen meemaken. Of was die vertoning opgezet als protest tegen de opvolging door zoonlief, de vol gevreten Kim Jong-un, “De Zon van de 21ste Eeuw”?

Het Nieuwe Jaar is in Nederland rustig verlopen meldden de media. Een enkel oog, een afgerukte hand, nog wat ongelukjes, veel dronkenschap ook, 186 geweldplegingen en een 350 arrestaties. M’n liefje, m’n duifje wat wil je nog meer. Hoeveel er aan vuurwerk de lucht is in geknald, heb ik nog niet gelezen. Ook de media hier in Frankrijk zijn opmerkelijk zwijgzaam, maar misschien is men nog bezig de ellende op te tellen en van sussend commentaar te voorzien. Voorlopig waren er 50.000 agenten op de been en te paard, werden er “een duizendtal” auto’s in de fik gestoken en een 400 arrestaties verricht. Dat viel dus wel mee. Veel vrolijker nog was echter de Top 2000 non-stop tussen Kerst en Oudejaars-avond te beluisteren en door mij vooral op Nederland 3 gevolgd, aangemoedigd door de aimabele Matthijs van Nieuwkerk. Ik heb even voor u gekeken hoeveel Nederlandse nummers er in die top 2000 zitten. Het waren er 149 zo’n 7,5% dus. De rest is voornamelijk Engels talig. Ik denk dat dat in Frankrijk iets anders zou uitvallen. Aardig ook dat onderzoek naar de meest besproken zaken in 2011 via de sociale netwerken Facebook en Twitter. Ik verafschuw ze, maar kan niet ontkennen dat zij een belangrijke plaats in het dagelijks leven van velen hebben ingenomen. Zo blijkt dat twee derde van alle Amerikaanse internetgebruikers ook deze media gebruikt. Om allerlei prietpraat over te brengen maar ook om, vooral aangespoord door de traditionele pers, de volgende zaken te bespreken. Bij Facebook waren dat: 1) de dood van Osama bin Laden; 2) de Super Bowl rugby show; 3) de moord door Casey Anthony op haar 2 jarig dochtertje; 4) soap acteur Charlie Sheen’s problemen; 5) de dood van Steve Jobs; 6) het huwelijk van Prins William; 7) de dood van zangeres Amy Winehouse; 8) het verschijnen van video game Call of Duty MW3; 9) de Arabische lente in Libië en 10) hurricane Irene. Ook nog maar even de resultaten bij Twitter: op de eerste plaats het aftreden van Mubarak; 2) de dood van Bin Laden; 3) de Japanse aardbeving en tsunami; 4) de aanslag op VS-parlementariër Gabrielle Gifford; 5) de moord op Qaddaffi. Iets serieuzer dus en dat in 140 lettertekens…

Frankrijk kent geen pandjeshuizen meer. In 1804 zorgde Napoléon dat een einde kwam aan hun praktijken, waarbij vaak 120% rente werd gevraagd. Maar als u erg om hoog zit kunt u in Parijs aankloppen bij de Crédit Municipal de Paris in de Rue des Francs Bougeois (!). Daar vraagt men 4 tot 9 % interest. Na een jaar is men gerechtigd het in onderpand gegeven artikel bij opbod te verkopen. Wordt er winst op gemaakt dan gaat na aftrek van rente en kosten de meeropbrengst naar de vroegere eigenaar. In de laatste drie jaar is het aantal cash arme klanten met 57% gestegen. En ja, in Frankrijk zijn er 8,2 miljoen mensen die onder de minimum grens van 954 euro leven. Zelfs de helft daarvan heeft minder dan 788 euro te besteden. Niet best, maar iets beter dan die mensen in Dortmund. Meer nog: het percentage armen in de Europese Unie is 16,3%, waardoor Frankrijk met 9,9%, wat beroerd geformuleerd, verre weg als “beste” weg komt. Maar hier, in de dure Var is dat percentage 14,2 %. En van de 220.000 gepensioneerden in de Var (zo’n 10% van de bevolking), leeft de helft van minder dan 900 euro (ja, de benchmarks verschillen nog al eens, maar wel is duidelijk dat het om heel weinig besteedbaar inkomen gaat, vooral als daar huur en energiekosten ook nog van af moeten). En in de hele regio (Paca) zijn er 260.000 werkzoekenden ingeschreven, 7,3% meer dan een jaar eerder. Bij de Restos du Coeur, de vrijwilligers organisatie die zorgt dat de armsten toch iets van brood op de plank krijgen, liep het aantal uitgereikte voedselpakketten aan 7200 families, op tot 642.500, 15% meer dan een jaar daar voor. Geen rozengeur en maneschijn dus. Daar kan de burgemeester in ons dorp van meepraten. Nee, hij heeft geen last van honger, wel van broodnijd. 

Ja, broodnijd. Het geheel komt over als een klucht à la Don Camillo, de Italiaanse pastoor en zijn aartsvijand de communistische burgemeester. Alleen daar leefde, heel diep weg, toch iets van vriendschap. Hier niet. Keihard probeert de socialistische oud-burgemeester zijn UMP opvolger onderuit te halen. Het valt ook niet mee na 20 jaar je vriendjes te hebben bevoordeeld, te worden opgevolgd door een jongere ambitieuze en ja, succesvolle burgervader. Eén die vooral door de nieuwkomers, meestal buitenlanders, aan de macht kwam. Dus elke raadsvergadering is het hommeles. Zo erg zelfs dat de politie de raadsleden op een slechte dag uit elkaar moest scheuren. En toen dat artikel in ons sufferdje, de Var-Matin. Er zou wanbeleid zijn gevoerd, meer nog de dorpse financiën zouden behoorlijk uit het evenwicht zijn geraakt door de bouw van een veel te groot politiebureau, een Maison de Tourisme en wat monumentaal gefröbel. Het raadslid dat de nieuwe begroting voor 2012 had gepresenteerd, stemde tegen zijn eigen begroting, een unicum. Dus weer een paginagroot interview, waarbij de heersende burgemeester stelde dat het allemaal kinnesinne was. Dat één van zijn raadsleden zijn functie ambieerde. Dat er nog steeds 5 miljoen in kas was. Maar in de wandelgangen mompelt men, dat ook onder deze burgemeester er aan vriendjespolitiek wordt gedaan en dat hij autocratisch regeert, geen inspraak duldend. Hoe het af zal lopen… Maar ze kunnen de pip krijgen, voorlopig blijft hij míjn burgervader, al was het maar omdat hij het resultaat is van mijn eerste en enige mogelijkheid mijn stem in mijn nieuwe vaderland te laten gelden.               

Bijna anderhalf jaar geleden kwamen de eerste berichten rond Poly Implant Prothèse (PIP) los, terwijl reeds in 2006 het bedrijf in Engeland werd veroordeeld tot een schadevergoeding van 2,3 miljoen dollar aan slachtoffers van lekkende borstimplants. En omdat het hier over een bedrijf in de Var ging verzamelde ik de berichten geduldig. Alleen al die ellende over vrouwen die niet lekker in hun vel zaten, leek me meer voor Privé of Story. “Wie mooi wil zijn moet op de blaren zitten”, dacht ik, een gezegde trouwens, dat wijst op een billen-cultuur in een land dat ik er van verdenk meer borstgericht te zijn. En dus gooide ik mijn scheursel maar weer weg. Tot dat bleek dat het hier ging om het op drie na grootste bedrijf in de wereld op het gebied van borstimplants. Met een omzet van meer dan 10 miljoen, 80% export naar 65 landen en zeker 400.000 vrouwen die nu met grote angst zich afvragen hoe groot hun risico is. In Frankrijk zijn dat 30.000 vrouwen, van wie 20% op medische gronden werd geopereerd. Het bedrijf in La Seyne-sur-Mer werd failliet verklaard. De eigenaar kan hier in Frankrijk wegens bedrog vier jaar en een boete van 75000 euro krijgen en na de dood van één van de gebruiksters (onofficieel zouden er al enige tientallen doden te betreuren zijn), nog eens vijf jaar en 75.000 euro. Een aanklacht is moeilijk te bewijzen, maar een rechtbank in Marseille zal zich daar over moeten beraden. Als u weet dat twee rechters zelf een vrouw en een zuster hebben met deze implants, dan kun je, schreef iemand, je borst wel nat maken… Niet dat ik me kan voorstellen dat zij deze zaak zullen mogen behandelen. En terwijl overal in de wereld men zich afvroeg of de implants verwijderd dienen te worden en wie dan wel voor de kosten moet opdraaien (hier in Frankrijk, maar ook in Nederland stelt de overheid zich garant), richtten de kinderen van de eigenaar, met wel een heel slechte inborst, stiekem het bedrijf France Implant Technologie op! De Franse regering beraadt zich nu op beter (Europees)toezicht op medische bedrijven. En, heel Frans, er is een niet-Franse schuldige gevonden: de Amerikaan McGhan eigenaar van Medicor, het bedrijf waar PIP een overeenkomst mee had, en die veroordeeld werd tot 10 jaar voor fraude… Het laatste woord hier over is nog niet gezegd, noch geschreven.

Terwijl DSK in Sarcelles, de stad waar hij locoburgemeester was, werd toegejuicht tijdens een Nieuwjaarsreceptie; de Fransman minder dan wie ook in de EU werkt, met gemiddeld 1679 uur per jaar, wat 224 uur minder is dan zijn Duitse collega en zelfs ook 134 uur minder dan zijn Italiaanse collega; S&P Frankrijk zijn AAA-status afnam en Hollande durfde te stellen, dat die niet van Frankrijk maar van Sarkozy was afgepakt; Moody’s Sarko te hulp schoot door te stellen dat Frankrijk nog best een AAA-land is; terwijl de opvolger van Steve Jobs nu reeds 376 miljoen dollars in aandelen kreeg beloofd (namelijk in 2016 voor de helft te cashen en in 2021 de rest) en dat terzelfder tijd Kodak, één van de symbolen van de American Dream, een faillissement niet lijkt te kunnen ontlopen, terwijl zich dat en meer afspeelt, nog geen 100 dagen voor de verkiezingen van de Franse President, gaan we het Jaar van de Draak in. En helaas, het Chinese Feng Shui heeft weinig op met de jaren waarin de draak regeert: meestal gebeurt er iets zeer onaangenaams, maar in ieder geval vormen zij het begin van verandering. Nou zou je zeggen dat het nauwelijks slechter kan, vooral als blijkt dat ’s werelds meest bezochte attractie, met 54 miljoen bezoekers, de Dubai Mall was. Een shopping mall! Een winkelcentrum! Met 1200 winkels! O ja en met een onderwater zoo en een ijsbaan. De wereld bevindt zich op glad en zeer dun ijs.